http://www.bipinjoshi.orgThus said a YogiCopyright (C) bipinjoshi.org. All rights reserved.BinaryIntellect RSS Generatorhttp://www.bipinjoshi.org/articles/90d04416-7236-46b6-bc54-7f9f0b63351e.aspxलेखमालेच्या मागील भागात आपण योगाभ्यासाची हानी कोणत्या गोष्टींनी होते ते पाहिले. या भागांत आपण योगाभ्यासाचे पोषण कोणत्या गोष्टींनी होते ते पाहणार आहोत. या गोष्टी योगाभ्यासासाठी 'टॉनिक'चे काम करतात. त्यामुळे योगाभ्यास जोमाने करता येतो. परिणामी इच्छित ध्येयापर्यंत लवकर पोहोचता येते. स्वात्मारामाच्या मते उत्साह, साहस, धैर्य, तत्वज्ञान, निश्चय, जनसंग परित्याग या सहा गोष्टी योगाभ्यासात यश देणार्‍या आहेत.06 Jan 2010 12:00:00 GMThttp://www.bipinjoshi.org/articles/1a8e8deb-9d25-4447-ba5f-d3894256ba27.aspxसामान्यतः साधकांची अशी एक समजूत असते की योगाभ्यास म्हणजे सकाळ-संध्याकाळ तास दोन तास काही शारीरिक वा मानसिक क्रिया करणे. ही समजूत साफ चुकीची आहे. योग ही एक जीवनशैली आहे. काही काळ केली जाणारी साधना हा तीचा केवळ एक छोटा भाग आहे. साधकांची नेहमी एक तक्रार असते की अनेक वर्षे साधना करून सुद्धा काहीच फायदा झाला नाही. या तक्रारीचे मुळ बर्‍याचदा त्यांच्या जीवनशैलीत दडलेले असते. येथे स्वात्माराम असे काही घटक सांगत आहे जे साधकाने आपल्या आयुष्यातून हद्दपार केले पाहिजेत.01 Jan 2010 12:00:00 GMThttp://www.bipinjoshi.org/articles/ce8747f9-47e9-4dbd-8e64-cae735c4ca9c.aspxजुन्या वर्षाची संध्याकाळ दृष्टीपथात आहे. लवकरच जुने वर्ष इतिहासाच्या अंधारात गुडूप होईल आणि अजून एक नवे वर्ष आशा-आकांक्षांच्या सूर्यप्रकाशात न्हावून आपल्यापुढे हजर होईल. खरंतर वर्षामागून वर्षे येत असतात आणि जात असतात. आपण त्यांच स्वागत केल नाही तरी.23 Dec 2009 12:00:00 GMThttp://www.bipinjoshi.org/articles/73d77ebe-35a8-4281-865a-2735335f5f9a.aspxस्वात्मारामाने येथे योग्याने कशा प्रकारच्या कुटीत अभ्यास करावा ते सांगितले आहे. वरील वर्णन वाचून तुम्हाला कदाचित असे वाटेल की ते जुन्या काळालाच लागू आहे. आजच्या आधुनिक सिंमेंटकॉंक्रिटच्या काळात हे वर्णन कालबाह्य आहे. पण या वर्णनाचा गाभा लक्षात घेतल्यास आजच्या योग्यालाही हे घटक गरजेचे आहेत आणि थोड्याशा प्रयत्नाने ते अंमलात आणणेही शक्य आहे.11 Dec 2009 12:00:00 GMThttp://www.bipinjoshi.org/articles/6332cf0d-b61e-44da-9024-b2678d6009d8.aspxस्वात्मारामाने येथे एक महत्वाचा मुद्दा सांगितला आहे. विशेषतः नवीन साधकांसाठी तो अत्यंत महत्वाचा आहे. हठविद्या गोपनीय राखली तरच ती फलप्रद होते. अन्यथा ती निष्फळ ठरते असे स्वात्मारामाचे सांगणे आहे. आधुनिक विचारसरणीचे साधक अनेकदा अशा गोपनीयतेला विरोध करताना आढळतात. पण त्यातील खरे मर्म समजून घेतले पाहिजे.04 Dec 2009 12:00:00 GMThttp://www.bipinjoshi.org/articles/72776c53-fa3f-4a89-bed9-7c6830aa731b.aspxस्वात्माराम आता आपल्याला हठयोग कसा माहित झाला ते सांगत आहे. प्रथम मत्स्येन्द्रनाथांना तो ज्ञात झाला आणि त्यांनी मग तो गोरक्षनाथांना दिला. गुरूपरंपरेने तो स्वात्मारामाला प्राप्त झाला. मत्स्येन्द्रनाथांना हठविद्या कशी प्राप्त झाली त्याची एक सुरस कथा आहे. ती अशी...23 Nov 2009 12:00:00 GMThttp://www.bipinjoshi.org/articles/fa7b0edc-609a-40a2-84ea-fb177352d308.aspxहठयोग या विषयावर लोकांमधे अनेक गैरसमज आहेत. हठयोगी हा शरीरावरच फार प्रेम करतो. त्याचे सारे लक्ष शरीराची काळजी घेणे, नाना सिद्धी मिळवणे, चमत्कार करणे, कठीण कठीण आसने करणे यांकडे असते असे एक ना अनेक गैरसमज लोकांमधे असतात. केवळ काही पाखंडी, वाट चुकलेल्या हठयोग्यांकडे बोटे दाखवून ते सार्‍या हठयोगशास्त्रालाच नावे ठेवत असतात.13 Nov 2009 12:00:00 GMThttp://www.bipinjoshi.org/articles/472103fc-bbef-41ed-be1b-0a8c2443855c.aspxकुंडलिनी योगशास्त्रावर अनेक प्राचीन योगग्रंथ उपलब्ध आहेत. त्या सर्वांमधे हठयोग प्रदीपिका, घेरंड संहिता आणि शिव संहिता हे प्रमूख आहेत. यांमधेही हठयोग प्रदिपिका जास्त लोकप्रिय आहे. मनावर ताबा मिळवणे हे जरी अध्यात्म मार्गावरील प्रत्येकाचे उद्दिष्ठ असले तरी ते साधण्यासाठी अवलंबिलेले मार्ग वेगवेगळे असतात. योग्यांसाठी हा मार्ग असतो कुंडलिनी जागृतीचा आणि कुंडलिनी जागृतीसाठी हठयोग ही एक महत्वाची साधना पद्धती आहे. 05 Nov 2009 12:00:00 GMThttp://www.bipinjoshi.org/articles/ff34b051-e7ee-4744-9730-00f751e15e5b.aspxप्रथमतः आपल्या हे समजावून घेतले पाहिजे की मंत्र म्हणजे नक्की काय आहे. मंत्र या संस्कृत शब्दाचा अर्थ आहे मनन करणार्‍याचे रक्षण करणारा. अर्थात मंत्र ही मनन करण्याची गोष्ट आहे. मुखातून जोराने उच्चारण्याची नव्हे! मंत्र हा एक किंवा अधिक अक्षरांपासून बनलेला समुह असतो ज्याच्या वारंवार उच्चारण करण्याने मनाचा पोत सुधारण्यास मदत होते. मंत्रांचे अनेक प्रकार आहेत.02 Oct 2009 12:00:00 GMThttp://www.bipinjoshi.org/articles/da5726bf-7c16-49f1-ae3a-194225a0e3a1.aspxहे सर्व सांगण्याचे कारण म्हणजे माझ्या एका विद्यार्थ्याने आजच्या Times of India मधील सांगितलेली एक बातमी. आजचे उत्तर भारतीय म्हणजे आर्यांचे वशंज तर दक्षिण भारतीय म्हणजे द्रवीडांचे वंशज हा समज खोटा ठरवणारे ठोस संशोधन झाले आहे. हार्वर्ड विद्यापीठाच्या संशोधकांनी आणि काही स्वतंत्र संशोधकांनी असे म्हटले आहे की सर्व भारतीयांमधे (म्हणजे आर्यांचे वंशज म्हणवणार्‍यांमधे आणि द्रवीडांचे वंशज म्हणवणार्‍यांमधे) एक गुणसूत्रीय(Genetic) समानता आहे.25 Sep 2009 12:00:00 GMT